ໃນແຜ່ນແພອັນກວ້າງໃຫຍ່ຂອງວັດທະນະທຳຈີນ, ມີສອງຮູບແບບສິລະປະວັດຖຸບູຮານທີ່ຫັນປ່ຽນວັດຖຸທີ່ງ່າຍດາຍໄປສູ່ການເລົ່ານິທານ. ຄົນ ໜຶ່ງ ໃຊ້ເຈ້ຍແລະມີດຕັດເພື່ອສ້າງໂລກທີ່ສັບສົນຢູ່ເທິງພື້ນຜິວຮາບພຽງ; ອີກອັນໜຶ່ງເອົາຮູບໜັງມາໃຫ້ຊີວິດຢູ່ຫຼັງໜ້າຈໍທີ່ມີແສງ. ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນສິລະປະຂອງການຕັດເຈ້ຍຂອງຈີນ (剪纸, jiǎnzhǐ) ແລະຮູບເງົາ (皮影戏, píyǐngxì).
ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກອົງການ UNESCO ວ່າເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງມໍລະດົກວັດທະນະທໍາທີ່ບໍ່ມີຕົວຕົນຂອງມະນຸດ, ຫັດຖະກໍາເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຫຼາຍກ່ວາພຽງແຕ່ການຕົກແຕ່ງຫຼືການສະແດງ. ພວກເຂົາເຈົ້າແມ່ນປ່ອງຢ້ຽມເຂົ້າໄປໃນຈິດວິນຍານຂອງຈີນ, ການປົກປັກຮັກສາປັນຍາ, humor ແລະຄວາມຝັນຂອງປະຊາຊົນທົ່ວໄປ. ຂໍໃຫ້ກ້າວເຂົ້າໄປໃນໂລກນີ້ ບ່ອນທີ່ແສງສະຫວ່າງແລະເງົາມາພົບກັນ.
ການຕັດເຈ້ຍຂອງຈີນມີປະຫວັດສາດຢ່າງໜ້ອຍ 1,500 ປີ. ການຕັດເຈ້ຍທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ໃນຄັ້ງທໍາອິດ, ພົບເຫັນໃນ Xinjiang, ມີວັນກັບຄືນໄປບ່ອນໃນສະໄຫມລາຊະວົງພາກເຫນືອ (386-581 AD). ແຕ່ເຄື່ອງຫັດຖະກໍາຂອງຕົນເອງແມ່ນເຖິງແມ່ນວ່າອາຍຸສູງສຸດ; ກ່ອນທີ່ກະດາດຈະຖືກປະດິດ, ປະຊາຊົນໄດ້ສ້າງຮູບແບບທີ່ຄ້າຍຄືກັນ 镂空 (lōukōng, hollow-out) ເທິງແຜ່ນໃບຄໍາແລະຫນັງ.
ຍ່າງຜ່ານເຂດບ້ານແບບດັ້ງເດີມຂອງຈີນ, ແລະທ່ານຈະເຫັນວຽກງານສິລະປະສີແດງເຫຼົ່ານີ້ຕິດຢູ່ເທິງປ່ອງຢ້ຽມ (ເພາະສະນັ້ນຊື່ "ດອກໄມ້ປ່ອງຢ້ຽມ"), ປະຕູ, ແລະຝາ. ພວກມັນປາກົດຢູ່ໃນງານບຸນ, ງານແຕ່ງງານ, ແລະວັນເດືອນປີເກີດ, ແຕ່ລະຮູບແບບທີ່ມີຄວາມປາຖະຫນາສະເພາະ.
ພາສາຈີນມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຢ່າງບໍ່ໜ້າເຊື່ອ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຮູບແບບພາກເຫນືອແມ່ນກ້າຫານແລະງ່າຍດາຍ, ໃນຂະນະທີ່ຮູບແບບພາກໃຕ້ແມ່ນລະອຽດອ່ອນແລະ exquisite. ນີ້ແມ່ນບັນດານາຍຊ່າງຂອງຊ່າງຫັດຖະກຳ:
ສີທີ່ສົດໃສຂອງ Yuxian (蔚县剪纸):ຈາກແຂວງເຫີເປີຍ, ແບບນີ້ເປັນເອກະລັກສະເພາະເພາະໃຊ້ມີດແກະສະຫຼັກແທນມີດດດດດແລະຍ້ອມດ້ວຍສີສັນສົດໃສ. ຜົນໄດ້ຮັບແມ່ນສິລະປະທີ່ສົດໃສ, ອີ່ມຕົວທີ່ຄ້າຍຄືຮູບແຕ້ມແຕ່ມີໂຄງສ້າງຂອງການຕັດ.
ວິນຍານບູຮານຂອງ Yiwulüshan (医巫闾山满族剪纸):ມີຕົ້ນກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າແມນຈູ, ຮູບແບບນີ້ຍັງຄົງມີສະເໜ່ໃນສະໄໝບູຮານ ແລະ ຄວາມລຶກລັບ. ມັນມັກຈະພັນລະນາເຖິງ shamans, ເທວະດາ, ແລະວິນຍານທໍາມະຊາດ, ດ້ວຍຄວາມງາມທີ່ຫຍາບຄາຍ, ມີພະລັງທີ່ຮູ້ສຶກວ່າມັນມາຈາກພິທີກໍາບູຮານ.
ຄວາມງາມຂອງ Yueqing (乐清细纹刻纸):Hailing ຈາກແຂວງ Zhejiang, ແບບນີ້ແມ່ນມີຊື່ສຽງສໍາລັບການສະລັບສັບຊ້ອນທີ່ບໍ່ຫນ້າເຊື່ອ. ຊ່າງຝີມືສາມາດແກະສະຫລັກຫຼາຍເຖິງ 52 ເສັ້ນເປັນເຈ້ຍສີ່ຫຼ່ຽມສີ່ຫຼ່ຽມມົນທົນ. ຈິນຕະນາການຄວາມອົດທົນແລະທັກສະທີ່ຕ້ອງການ!
ດົນນານກ່ອນທີ່ຈະມີຮູບເງົາແລະໂທລະພາບ, ມີ puppetry ເງົາ. ນັກວິຈານຮູບເງົາຝຣັ່ງ Georges Sadoul ເຖິງແມ່ນເອີ້ນວ່າ "ບັນພະບຸລຸດຂອງຮູບເງົາ".
ຄວາມຫມາຍບອກວ່າມັນເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍ emperor ອົກຫັກ. ໃນສະໄໝລາຊະວົງ Han (2.000 ກວ່າປີກ່ອນ), ເຈົ້າຈັກກະພັດອູໄດ້ຄິດເຖິງສະຫວັນທີ່ຕາຍໄປຂອງຕົນຫຼາຍຈົນຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ສ້າງຮູບເງົາຂອງນາງໂດຍໃຊ້ໜັງແລະຜ້າ. ເມື່ອຈູດທຽນໄຂ, ເງົາຂອງນາງ “ກັບຄືນມາມີຊີວິດ,” ປອບໂຍນຈັກກະພັດ.
ໂດຍລາຊະວົງ Song (960-1279), ຕຸກກະຕາເງົາເປັນປີ້ທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດໃນຕົວເມືອງ. ມັນໄດ້ຖືກປະຕິບັດຢູ່ໃນຕະຫຼາດທີ່ຫຍຸ້ງໆທີ່ເອີ້ນວ່າ "ລ້າງ", ຄືກັບໂຮງລະຄອນທີ່ທັນສະໄຫມ.
ການເຮັດຮູບເງົາເປັນຂະບວນການສະລັບສັບຊ້ອນ. ດ້ວຍການໃຊ້ໜັງງົວ ຫຼືໜັງລາ, ນັກສິລະປິນໄດ້ຜ່ານ 24 ຂັ້ນຕອນ—ລວມທັງການຂູດ, ການແກະສະຫລັກ, ແລະການໃສ່ສີ—ເພື່ອສ້າງຫຸ່ນໂຕດຽວ. ເຕັກນິກການແກະສະຫລັກໄດ້ແບ່ງອອກເປັນ "yin" (ລົບ) ແລະ "yang" (ທາງບວກ) ຕັດ.
ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຫຸ່ນຍົນໄດ້ຖືກຄວບຄຸມດ້ວຍໄມ້ໄຜ່ສາມ. ຢູ່ເບື້ອງຫລັງຮູບຜ້າຂາວ, ມີໂຄມໄຟສີນ້ຳມັນ, ນັກສິລະປິນຄົນດຽວສາມາດເຮັດໃຫ້ນັກຮົບແກວ່ງໃສ່ສະໜາມຮົບ, ແມ່ຍິງຕາບອດ, ຫຼືຜີປີສາດບິນຜ່ານອາກາດ.
ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການຕັດເຈ້ຍ, puppetry ເງົາມີຫຼາຍລົດຊາດພາກພື້ນ:
ໂຮງຮຽນ Shanxi (陕西皮影):ກ້າຫານແລະຍິ່ງໃຫຍ່, ກົງກັບຮູບແບບ Opera ທ້ອງຖິ່ນທີ່ມີພະລັງທີ່ເອີ້ນວ່າ Qinqiang.
ໂຮງຮຽນ Tangshan (唐山皮影):ມີຊື່ສຽງສໍາລັບການຮ້ອງເພງຂອງຕົນ. ນັກສະແດງໄດ້ນຳໃຊ້ສຽງດັງທີ່ດັງກ້ອງກັງວົນທີ່ສາມາດເດີນທາງໄປໄກຜ່ານເຂດຊົນນະບົດ.
ໂຮງຮຽນຫູນານ (湖南皮影):ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກສໍາລັບຄວາມເປັນຈິງແລະລາຍລະອຽດ. ຫຸ່ນຍົນຫູໜານມັກຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຊີວິດຊີວາຫຼາຍກວ່າເກົ່າ, ແລະເລື່ອງຕ່າງໆເຊັ່ນໜູນ້ອຍສາມໂຕທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນນັ້ນແມ່ນເຕັມໄປດ້ວຍການເຄື່ອນໄຫວທີ່ມີຊີວິດຊີວາ.
ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ສິລະປະເຫຼົ່ານີ້ພິເສດແມ່ນບໍ່ພຽງແຕ່ເຕັກນິກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ປັດຊະຍາທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫລັງຂອງເຂົາເຈົ້າ.
ສິລະປະພື້ນເມືອງຂອງຈີນບໍ່ໄດ້ມຸ່ງໄປເຖິງຄວາມເປັນຈິງຂອງຮູບພາບ. ມັນໃຊ້ "ຮູບພາບ" (意象, yìxiàng). ນັກສິລະປິນອາດຕັດເສືອໂຕໜຶ່ງດ້ວຍເສືອໂຕທີສອງ, ໂຕນ້ອຍກວ່າຢູ່ໃນທ້ອງເພື່ອສະແດງເຖິງຄວາມຮັກຂອງແມ່, ຫຼືລວມເອົາປາ ແລະ ມະນຸດເພື່ອບອກເລົ່ານິທານແຫ່ງການສ້າງ.
ສໍາລັບຫລາຍລຸ້ນຄົນ, ທັກສະເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດຈາກແມ່ໄປສູ່ລູກສາວ. ຢູ່ເຂດຊົນນະບົດຂອງຈີນ, ຄວາມສາມາດຂອງເດັກຍິງທີ່ມີດດຕັດແມ່ນເຄື່ອງຫມາຍຂອງຄຸນນະທໍາແລະສະຫລາດຂອງນາງ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ນັກຟ້ອນເງົາຕ້ອງເປັນ “ວົງດົນຕີຄົນດຽວ” ໂດຍບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມຊຳນານໃນການໝູນໃຊ້ຫຸ່ນຍົນເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງຮ້ອງເພງ, ຕີກອງ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ປັດຊະຍານຳອີກ.
ໃນມື້ນີ້, ສິລະປະວັດຖຸບູຮານເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຊອກຫາຊີວິດໃຫມ່. ຜູ້ອອກແບບລວມເອົາຮູບແບບການຕັດເຈ້ຍເຂົ້າໄປໃນຄົນອັບເດດ: ແລະຍີ່ຫໍ້. ກອງລະຄອນຕຸກກະຕາເງົາໄປທ່ອງທ່ຽວຢູ່ຕ່າງປະເທດ, ໄດ້ສະແດງໃຫ້ຜູ້ຊົມຢູ່ເອີລົບ ແລະ ອາເມລິກາ, ດ້ວຍບາງລາຍການສົ່ງອອກເຖິງຫໍພິພິທະພັນອັງກິດ.
ພວກເຂົາເຕືອນພວກເຮົາວ່າເລື່ອງຕ່າງໆແມ່ນທົ່ວໄປ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນການຕັດເຈ້ຍຂອງສັດລາສີທີ່ຕິດຢູ່ຕາມປ່ອງຢ້ຽມ ຫຼືຮູບເງົາຂອງກະສັດລີງທີ່ເຕັ້ນຢູ່ເທິງໜ້າຈໍ, ສິລະປະພື້ນເມືອງເຫຼົ່ານີ້ຍັງສືບຕໍ່ເລົ່າເລື່ອງຂອງຈີນຄື: ຕັດໜຶ່ງ, ເງົາໜຶ່ງເທື່ອ.
ສະນັ້ນ ໃນເທື່ອຕໍ່ໄປເຈົ້າຈະເຫັນເຈ້ຍສີແດງຕັດເປັນຮູບຕົວລະຄອນ "ຟູ", ຫຼືເງົາທີ່ເຕັ້ນຢູ່ຫຼັງໜ້າຈໍ, ໃຫ້ຢຸດເບິ່ງໃກ້ໆ. ເຈົ້າບໍ່ພຽງແຕ່ເຫັນສິນລະປະ; ເຈົ້າໄດ້ຍິນສຽງກະຊິບຂອງປະຫວັດສາດແລະຈັງຫວະຫົວໃຈຂອງວັດທະນະທໍາ.
